Milyonlarca sürücüyü ilgilendiren '1 Ekim' kararı: Akaryakıt fiyatlarını belirleyen sistem tamamen değişiyor.
Akaryakıt piyasasında milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren yeni bir döneme giriliyor. Mart ayında fiyat dalgalanmalarını dengelemek amacıyla devreye alınan eşel mobil sisteminde kademeli çıkış süreci başladı. Yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na göre sistem 1 Ekim tarihi itibarıyla tamamen sonlandırılacak. Bu süreçte yılın ikinci yarısı için öngörülen otomatik ÖTV artışı da uygulanmazken, gözler üç aylık geçiş aşamasının pompa fiyatlarına nasıl yansıyacağına çevrildi. İşte detaylar.Mart ayında yürürlüğe giren ve akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları dengelemeyi amaçlayan eşel mobil sisteminde kademeli çıkış süreci başlıyor. Cumhurbaşkanı Kararı ile yeniden düzenlenen sistem, üç aylık bir geçiş sürecinin ardından 1 Ekim 2026 tarihinde uygulamadan tamamen kaldırılacak. Bu düzenlemeyle birlikte, yılın ikinci yarısı için öngörülen Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) kaynaklı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) güncellemesi de yapılmayacak.
Kademeli geçiş süreci ve yeni oranlar
Eşel mobil sisteminin kapsamını değiştiren yeni karara göre, benzin, motorin ve otogaz gibi ürünlerdeki yurt içi rafineri fiyat artışlarının ÖTV ve piyasa fiyatlarına yansıma oranları yeniden belirlendi. Yurt içi rafineri fiyatlarında bir artış yaşanması durumunda, 31 Temmuz'a kadar bu artışın yüzde ellisi oranında ÖTV indirimi uygulanacak.
1 Ağustos ile 30 Eylül tarihleri arasındaki dönemde ise söz konusu indirim oranı yüzde 25 düşürülecek. Belirlenen bu geçiş sürecinin ardından, 1 Ekim 2026 itibarıyla eşel mobil sistemi bütünüyle yürürlükten kalkacak. Öte yandan, rafineri fiyatlarında bir düşüş meydana gelmesi halinde indirim tutarının tamamı kadar ÖTV artırılmaya devam edilerek sistemin bu yöndeki işleyişi korunacak.
Otomatik ÖTV güncellemesi iptal
Hazine ve Maliye Bakanlığının mevcut mevzuatına göre, akaryakıt ve petrol ürünleri ile alkollü içecekler ve tütün mamullerinin ÖTV tutarları olağan koşullarda altı ayda bir, ocak ve temmuz aylarında açıklanan Yİ-ÜFE oranlarına göre güncelleniyordu. Ancak yayımlanan karar doğrultusunda, akaryakıtta temmuz-aralık dönemini kapsayan süreçte Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik ÖTV artışına gidilmeyecek.
Küresel etkilerin azalması
4 Mart 2026 tarihinde başlatılan uygulamanın, geride kalan 4 aylık süreçte dezenflasyon hedeflerine önemli bir katkı sunduğu değerlendiriliyor. ABD, İsrail ve İran hattında yaşanan bölgesel çatışmaların küresel piyasalardaki etkisinin dengelenmeye başlaması ve uluslararası petrol fiyatlarının bu paralelde düşüş eğilimine girmesi, sistemin sonlandırılmasında belirleyici oldu. Değişen küresel ekonomik dinamikler ışığında, eşel mobil sisteminden çıkışın enflasyon üzerinde olumsuz bir baskı oluşturmayacağı, aksine sistemin bütçe üzerindeki maliyet etkisinin de sonlandırılarak dengelerin korunacağı öngörülüyor.