Trafikte yetkisiz atölyelerde basılan ve kamuoyunda "APP plaka" olarak bilinen standart dışı plakalara yönelik denetimler ülke genelinde sıkılaştırıldı.
Milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren denetimlerde, kurallara uymayan sürücüleri rekor seviyede cezalar bekliyor. Üstelik yaptırımlar sadece maddi cezalarla, aracın trafikten men edilmesiyle veya ehliyete el konulmasıyla sınırlı kalmıyor; araç sahipleri Türk Ceza Kanunu'nun 204'üncü maddesi kapsamında "resmi belgede sahtecilik" suçlamasıyla 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası istemiyle hakim karşısına çıkabiliyor.Trafik ekipleri, kamuoyunda "APP plaka" olarak bilinen standart dışı, sahte ve yetkisiz kuruluşlarca basılan plakalara yönelik denetimlerini sıkılaştırdı. Milyonlarca araç sahibini yakından ilgilendiren bu süreçte, kural ihlali yapan sürücüleri yalnızca yüksek tutarlı idari para cezaları değil, aynı zamanda hapis cezası riski de bekliyor. Ceza yememek için plakalarını orijinal formata döndürmek isteyen vatandaşlar ise uzun kuyruklar oluşturmaya başladı.
APP PLAKA NEDİR NASIL ANLAŞILIR?
APP plakalar, harf ve rakamları kalın, belirgin ve çıkıntılı bir tasarıma sahiptir. Bu tasarım, estetik açıdan dikkat çekici olmasının yanı sıra, okunabilirliği de artırır. Standart plakalar ise daha düz ve sade bir tasarımdan oluşur. Standart ölçüler dışında üretilen, yazı karakteri ve aralıkları değiştirilmiş olan bu plakalar; estetik amaçlarla tercih edilse de resmi plaka standartlarına uymadığı için yasal olarak geçersiz kabul ediliyor.
APP PLAKA CEZASI NE KADAR?
Yetkisiz atölyelerde basılan ve resmi güvenlik unsurlarını barındırmayan bu plakaları araçlarında kullananlar için yaptırımlar oldukça ağır:
• İlk yakalanmada: Sürücülere 140 bin TL idari para cezası uygulanıyor. Ayrıca sürücü belgesine 30 gün süreyle el konuluyor ve araç 30 gün boyunca trafikten men ediliyor.
• İkinci defa yakalanmada: İhlalin tekrarı durumunda ceza ikiye katlanarak 280 bin TL'ye çıkıyor.
HAPİS CEZASI
Standart dışı ve sahte plaka kullanan sürücüler, cezai müeyyideler kapsamında hakim karşısına da çıkabiliyor. Bu eylem, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 204'üncü maddesi uyarınca "resmi belgede sahtecilik" suçu sayılıyor. İlgili madde şu hükmü içeriyor: "Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
APP PLAKA DEĞİŞİM SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Eğer elinizde aracınızın yetkili kurumlarca basılmış orijinal plakası duruyorsa, APP plakayı söküp orijinalini takarak bu cezai risklerden kurtulabilirsiniz. Ancak orijinal plakası elinde olmayan araç sahipleri için adımlar oldukça detaylı:
1. Kayıp Bildirimi: İlgili emniyet biriminin trafik şubesine gidilerek mevcut plakaların kayıp olduğu bildirilmeli.
2. Noter İşlemleri: Trafik şubesinden alınan evrakla notere gidilerek araca yeni bir ruhsat basılması ve yeni harf/rakam grubundan oluşan plakanın atanması sağlanmalı. Noter, yeni plaka basımı için gerekli resmi evrakı oluşturur.
3. Plaka Basım Atölyesi: Noterden alınan evrakla birlikte resmi plaka basım atölyelerine gidilerek, sıraya girilip yeni seri plakalar teslim alınmalı.
4. Sigorta ve Kasko Güncellemesi (Zeyilname): Plaka değiştiği için zorunlu trafik sigortası, kasko ve varsa ihtiyari mali mesuliyet poliçelerinin yeni plakaya göre güncellenmesi (zeyilname düzenlenmesi) gerekir. Bu işlem için ekstra bir ücret çıkmasa da poliçelerin yeniden düzenlenmesi zaman alacaktır.
5. HGS Güncellemesi: Köprü ve otoyol geçişlerinde mağduriyet yaşamamak adına HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) etiketine de yeni plaka mutlaka tanımlanmalıdır.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'NDEN AÇIKLAMA
Konuyla ilgili kamuoyunda oluşan bilgi kirliliği ve yanlış anlaşılmaların ardından Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) detaylı bir açıklama yayınladı. Açıklamada, standart dışı plaka kullanımı ile sahte/APP plaka kullanımı arasındaki hukuki farklar net bir şekilde ifade edildi. EGM'nin açıklaması şu şekilde: "2016 yılından bu yana uygulanıyor" "Kanun'un 23'üncü maddesinin üçüncü fıkrasına aykırılık durumunda; yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan ya da araç üzerinde bulunması gereken sayıda plaka takmayan sürücülere 4.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca bu fıkra hükmü yeni getirilmiş bir düzenleme olmayıp 2016 yılından bu yana uygulanmaktadır. Öte yandan kamuoyunda sıklıkla 'APP plaka' olarak ifade edilen durum ise farklı bir hukuki yaptırıma sahiptir. Kanun'un 23'üncü maddesinin beşinci fıkrasına aykırılık halinde söz konusu olan husus; plakanın ölçüsünden veya görünümünden ziyade plakanın yetkili kuruluş tarafından basılmamış olmasıdır. Nitekim 2918 sayılı Kanun'un 131'inci maddesi uyarınca yetkili kuruluş tarafından basılmayan, üzerinde resmi mühür ve yönetmelikte belirtilen güvenlik unsurları bulunmayan plakalar hukuken geçerli kabul edilmemektedir. Kamuoyunda APP plaka olarak bilinen plakalar bu kapsama girmektedir. Bu tür plakaların araçlarda kullanılması halinde plakayı takan veya kullanan kişiler hakkında 140.000 Türk Lirası idari para cezası uygulanmakta, sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınmakta ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilmektedir. Ayrıca bu kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 'Resmi Belgede Sahtecilik' başlıklı 204'üncü maddesi kapsamında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası öngören adli işlem de uygulanabilmektedir. Fiilin tekrarı halinde cezalar kademeli olarak artmaktadır."
"Kamu güvenliğini olumsuz etkilemektedir"
"Araç tescil plakaları; trafik denetimleri, elektronik denetim sistemleri, şehir güvenlik kameraları ve adli soruşturmalar açısından araçların doğru ve hızlı şekilde tespit edilmesini sağlayan resmi bir kimlik niteliği taşımaktadır. Standart dışı, yetkisiz şekilde üretilmiş plakalar bu denetim mekanizmalarının etkinliğini zayıflatmakta ve kamu güvenliğini olumsuz etkilemektedir. Vatandaşlarımızın herhangi bir mağduriyet yaşamamaları adına araçlarında yalnızca yetkili kuruluş tarafından basılmış ve yönetmelikte belirtilen nitelik ve ölçülere uygun tescil plakalarını kullanmaları önemle hatırlatılmaktadır."
